Historia pieśni
Pieśń została napisana w języku francuskim przez narodowego poetę Francji Casimira François Delavigne’a pod wpływem wydarzeń powstania listopadowego. Zawiera pewne nawiązania stylistyczne do Marsylianki np. Do broni, bracia dziś! (w Warszawiance: Polonais, à la baïonnette), Bo nadszedł chwały naszej dzień! (w Warszawiance: Oto dziś dzień krwi i chwały). Autorem najbardziej znanego polskiego przekładu był poeta i historyk Karol Sienkiewicz, brat dziadka Henryka Sienkiewicza. Muzykę skomponował Karol Kurpiński. Tekst został opublikowany w marcu 1831 roku w warszawskim czasopiśmie „Polak Sumienny”. Prapremiera pieśni miała miejsce 5 kwietnia 1831 roku w Teatrze Narodowym w wolnej od Rosjan Warszawie, orkiestrą dyrygował sam kompozytor. Pieśń od początku cieszyła się wielką popularnością. Upamiętnił ją Stanisław Wyspiański w dramacie Warszawianka. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku była jedną z kandydatek do miana hymnu państwowego. W okresie międzywojennym takty Warszawianki stały się sygnałem programu drugiego Polskiego Radia. Stała się najważniejszą pieśnią Powstania warszawskiego[1]. W 60. rocznicę jego wybuchu utwór został zarejestrowany przez zespół Dzieci z Brodą na płycie Czuwaj wiaro!. Obecnie towarzyszy uroczystościom wojskowym, gdzie podczas defilad odgrywana jest przez Orkiestry Reprezentacyjne Wojska Polskiego.
NUTY
SŁOWA
Oto dziś dzień krwi i chwały oby dniem wskrzeszenia był!
W tarczę Franków Orzeł Biały patrząc lot swój w niebo wzbił
A nadzieją podniecany woła do nas z górnych stron
Powstań Polsko skrusz kajdany
Dziś twój tryumf albo zgon
Hej kto Polak na bagnety
Żyj swobodą Polsko żyj
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij
Droga Polsko
Dzieci twoje dziś szczęśliwszych doszły chwil
Niźli gdy ich sławne boje wieńczył Kremlin Tybr i Nil
Lat dwadzieścia nasze męże los po obcych ziemiach siał
Dziś o Matko kto polęże na twym łonie będzie spał
Hej kto Polak na bagnety
Żyj swobodą Polsko żyj
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij
Grzmijcie bębny! Ryczcie działa
Dalej dzieci w gęsty szyk
Wiedzie hufce Wolność Chwała Tryumf błyska w ostrzu pik
Leć nasz Orle w górnym pędzie Sławie Polsce światu służ
Kto przeżyje wolnym będzie kto umiera wolnym już
Hej kto Polak na bagnety
Żyj swobodą Polsko żyj
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij
Hej kto Polak na bagnety
Żyj swobodą Polsko żyj
Takim hasłem cnej podniety
Trąbo nasza wrogom grzmij
Trąbo nasza wrogom grzmij